BA LA MẬT LÀ GÌ

     

Trong từ điển Nhật dụng hay đàm, Phạm Đình Hổ viết: ‘Ba la mật là trái mít’, phương pháp gọi của người Trung Hoa dùng để chỉ một loại cây ăn quả mang tên khoa học tập Artocarpus heterophyllus, phân bố đa số ở Ấn Độ cùng Đông nam giới Á.




Bạn đang xem: Ba la mật là gì

*
Cây mít thương hiệu Hán là ba la mật, nghe như tự ‘ba la mật’ xuất xắc ‘ba la mật đa’ trong gớm Phật, chắc rằng vì vậy mà tín đồ ta xuất xắc trồng mít trong sảnh chùa.


Xem thêm: Tự Nhiên Mắt Không Nhìn Thấy Gì, Mắt Mờ Đột Ngột Nguyên Nhân Và Cách Chăm Sóc

hiện nay nay, tất cả 2 quan lại điểm nhận định rằng ba la mật là cách phiên âm của từ bỏ trái mít trong tiếng Việt. Theo đơn vị ngữ học tập Lê Ngọc Trụ, người china đã phiên âm 波羅蜜 (ba la mật) trường đoản cú chữ “paramita” trong tiếng Phạn, người việt nam đã phụ thuộc cách hotline này để chế tạo thành từ bỏ ‘trái mít’ trong tiếng Việt.

chúng tôi không đồng thuận với ý kiến này, do vì, theo bộ Thông Điển của sử gia Đỗ Hựu thì trái mít trong tiếng Phạn được hotline là पनस (panasa), nhiều loại quả có nguồn gốc từ Ấn Độ du nhập vào china trong triều đại nhà Tùy và nhà Đường, được phiên âm là bà na sa (婆那娑), cho đời bên Tống thì thay đổi thành cha la mật (波羅蜜).

có lẽ Lê Ngọc Trụ đang nhầm tía la mật với ba la mật đa (波羅蜜多) - một trường đoản cú được phiên trường đoản cú chữ paramita (पारमिता) trong Phạn ngữ, tức là sự hoàn mỹ, khớp ứng với thuật ngữ perfection trong giờ đồng hồ Anh.

quan điểm thứ hai nhận định rằng vào thời trung cổ trái mít được viết là blái mít (blái tức là trái/quả). Bởi đó không có gì ngạc nhiên khi người china phiên âm blái mít trong giờ đồng hồ Việt thành ba la mật (波羅蜜): tía la = blái; mật = mít. Điều này có lý, tuy nhiên cửa hàng chúng tôi không nghĩ về rằng người việt nam không phiên âm tía la mật thành trái mít, mà và đúng là thành trái mít. Vị sao?

trong Hán ngữ từ cha (波) có âm trung thế kỉ là ; còn la (羅) tất cả âm trung thế kỉ là . Âm kết phù hợp với trở thành “quả” là điều dễ dàng nắm bắt trong cách phát âm của tín đồ Việt; còn mật (蜜) là từ bỏ phiên âm của mít.




Xem thêm: Chất Tuyết Mưa Là Gì ? Ưu Nhược Điểm Của Chất Liệu Vải Tuyết Mưa


Điều này đã được chứng minh bởi nhà ngữ điệu học W. Baxter, ông đang phục nguyên âm cổ xưa của mật (蜜) là ; gần như nhà ngôn từ học bậc nhất của trung quốc cũng phục dựng âm trung cổ của tự 蜜 (mật) tương tự như vậy.

Theo đơn vị ngữ học Chu Pháp Cao, âm trung cổ (thời đơn vị Tùy - đơn vị Đường) của trường đoản cú 蜜 (mật) là , cùng với thanh mẫu là m, vận mẫu là iɪt, cho biết giống như cách phục dựng âm của W. Baxter nói trên; còn theo trằn Tân Hùng là âm , vương vãi Lực là , Đổng Đồng Hòa là .

riêng biệt về phương ngôn thì mật (蜜) sẽ được phát âm vào tiếng khách hàng Gia là met8, mit8... Như vậy, xét từ bỏ âm thượng cổ, trung cổ cho tới phương ngôn (Khách Gia, quan tiền Thoại, Quảng Đông) thì âm của trường đoản cú 蜜 (mật) rất tương đồng với âm mít trong giờ đồng hồ Việt.

tóm lại, cha la mật (波羅蜜) chưa hẳn là trường đoản cú phiên âm của pāramitā trong giờ Phạn, đó là từ nhưng người trung quốc đã phiên âm từ ‘quả mít’ trong tiếng Việt. Dĩ nhiên, từ này không tương quan với trường đoản cú ‘quả’ (果) (tương ứng với trường đoản cú ‘trái’) trong giờ Việt, do vì bản thân tía la mật đã gồm nghĩa là... Quả mít rồi.

kimsa88
cf68